Posted on by Vanes

Review: Ayn Rand ‘Atlas Shrugged’

Ayn Rand is not taken very serious as a philosopher and in reading Atlas Shrugged it is very easy to see that here ontology is not very solid. However for thinkers it is not relevant how they are perceived by other thinkers. (Jesus Christ is also not judged as an excellent philosopher) but by how influential they are. And Ayn Rand must have been very influential since Alan Greenspan is one of her disciples. He was and still is one of the firm believers in laissez faire
capitalism. Since Greenspan was chairman of the Federal Reserve for almost 20 (!) years he had plenty of time to put into practice the ideas of Ayn Rand.

The novel itself is an interesting saga on how (socialistic) political forces are destroying the free capitalist world by introducing new regulations and more government influence on almost every layer of industry. Of course this leads to disaster but somewhere in the Rocky Mountains an idyllic town is built completely in accordance with the mechanisms of free capitalism. Interestingly enough the fighters for free capitalism use both terrorism (by means of piracy) and espionage to fight the outside politic society. Now the socialistic system will in the view of Rand always destabilize and hence destroy itself but this was an interesting sideline in the story.

The book contains a large number of very interesting ideas and observations on the interaction between politics and industry. In my view government should interfere as little as possible with the free market, but with the financial crisis in mind one cannot possible maintain that no regulation whatsoever is required. That is what surprised me most, before the internet bubble in the nineties I can understand that Mr. Greenspan was a firm believer in the ideas of Rand. But even then he should have seen that free markets crash. Not if everyone sticks to adding value in the production process as is the basic principle in Atlas Shrugged. But it is always easy and possible to make money without really adding value and by making believe there is value.
This happened again in the financial crisis 2008 when bankers could not even tell the value of their mortgage portfolios. This precisely why the ideas of Rand will not work, they depend on honest men in a naive and ideal world (where electrical energy is free by the way!)

A is A claims Rand based on Aristotle who is the only philosopher she acknowledges but by now we know that A is not A or to be more precise A can be (A )and (not A). A truth we learned from quantum physics. Take that as the first premise for your ontology and you end up with a solution different from free laissez faire capitalism.

Still in my conclusion this book shows how free laissez faire capitalims can work in an ideal world and also has sharp observations on the relation between government and industry. For me it gave a good insight in the way Rand (and Greenspan) look at the world and it made me understand the ideas behind the policy of the Federal Reserve between 1987 and 2006 a lot better.

Posted on by Vanes · 2 Comments

Godsdienstvrijheid of godsdienstdwang?

Nederland heeft een joods-christelijke-humanistische traditie, vreemd genoeg wordt vooral dat laatste vaak vergeten maar Erasmus was toch echt een Nederlander en terwijl de Europese grondwet dit wel erkent in haar preambule wordt dit in Nederland het liefst verzwegen. Wie in Nederland wil komen leven moet zich dan ook schikken naar deze traditie, de multiculturele samenleving is onzin. In grote immigratielanden zoals de VS, Australie en vroeger ook Canada kun je zien dat integratie alleen lukt als de nieuwkomers zich in hoofdlijnen schikken naar de dominante stroming. In een liberale samenleving blijft er altijd veel ruimte voor individuele opvattingen maar in de openbare ruimte en ook bij de overheid respecteert men de opvattingen die in de samenleving zijn afgesproken.

Voor Nederland betekent dit bijvoorbeeld dat vrouwen en mannen gelijke rechten hebben, dat homo’s gelijke rechten hebben en dat abortus en euthanasie onder bepaalde stringente voorwaarden zijn toegestaan. Zonder dat iemand die het niet wil aan abortus of laat staan euthanasie moet ondergaan. Zo werkt dat en naar die opvattingen moeten alle levensovertuigingen zich schikken. Halsema heeft in haar toespraak over geloofsvrijheid enorm veel woorden nodig om dit elementaire recht te verdedigen en ze doet net alsof ze hier iets nieuws verkondigt. Misschien is dit vanuit de oude opvatting over de multiculturele samenleving voor Groen Links een dramatische nieuwe opvatting voor mij is dit een vanzelfsprekendheid.

Het is me om die reden ook een gruwel dat het kabinet Rutte-Verhagen reeds verworven vrijheden zoals openstelling van winkels op zondag en stamcelonderzoek laat inperken door de stille gedoogsteun van de SGP. Niet alleen omdat het zeker voor de VVD een weinig liberaal standpunt is maar vooral en dat is veel erger omdat men hier het fundamentalistische christendom bevoordeelt ten opzichte van de even fundamentalistische islam. De overheid kiest partij.

De overheid moet pal staan voor de waarden van de Nederlandse samenleving. Halsema begeeft zich op glad eis als ze euthanasie als voorbeeld neemt want ze stelt dat iemand die euthanasie afwijst zich ook beschermd mag weten tegen de praktijk van euthanasie, vanzelf. Maar wat als we euthanasie nu eens vervangen door vaccinatie? Mag iemand met bezwaren tegen vaccinatie zichzelf daarvan vrijwaren? Uiteraard! Maar geldt hetzelfde voor de kinderen van iemand met bezwaren tegen vaccinatie? Moeten kinderen gevaar lopen omdat de ouders de overtuiging hebben dat vaccinatie tegen de wil van God of Allah is?

Terecht is Halsema tegen wat ze noemt ‘gewetensdwang’. Tegelijk pleit ze voor het recht op bijzonder onderwijs. Dus kinderen mogen rustig onder de ‘gewetensdwang’ van hun ouders opgevoed worden en de staat betaalt daar gewoon aan mee? Het moedige meisje van 13 met een hoofddoekje die zich af wil keren van haar culturele achtergrond had nooit op dat punt mogen belanden. Ze zou zo rond de kiesgerechtigde leeftijd als vrij individu de keuze moeten hebben welke levensovertuiging het best bij haar past. Ze zou niet al 13 jaar geïndoctrineerd moeten zijn met de opvatting dat vrouwen hun haren niet mogen laten zien, dat homo’s niet deugen dat god de wereld in 6 dagen geschapen heeft. Het is de taak van de overheid om ieder individu in onze maatschappij de kans te geven zich in volledige vrijheid te ontplooien, zonder dwang. Dit geldt voor zowel immigranten als pasgeborenen. Een garantie die de overheid alleen kan bieden als ze haar eigen normen en waarden respecteert.

Posted on by Vanes · 3 Comments

De vrijheid van meningsuiting is een wapen

Vrijheid van meningsuiting is niks nieuws, het is waarschijnlijk in de Atheense democratie ontstaan. De wikipedia vermeldt dat de eerste keer dat de vrijheid van meningsuiting formeel is uitgeroepen door kalief Umar in de zevende eeuw, een moslim dus. Het begrip stond vervolgens model voor de academische vrijheid in Europa. Dat is misschien even wennen voor Geert Wilders.

Publicisten en journalisten op internet en twitter die hun mond vol hebben over de vrijheid te mogen zeggen wat ze denken zijn niet zulke radicale vernieuwers als ze wellicht denken. Het principe is al eeuwenoud en ligt verankerd in de Universele Rechten van de Mens (artikel 19). De discussie gaat erover of het een absolute vrijheid is, voorstander van deze opvatting menen dat tornen aan de de vrijheid van meningsuiting zal eindigen in censuur. Maar bij iedere meningsuiting maak je bewust of onbewust een waarde afweging: realistisch gesproken is elke uiting in elke maatschappij onderhevig aan enige vorm van inperking: een verbod op kinderporno zal niemand bestrijden.

Het grootste verschil is dat internet een mondiaal publiek de mogelijkheid biedt een mening te publiceren. Hierdoor kunnen de uitingen vaak directer, groffer en zelfs emotioneel zijn. Zo wordt een ‘tweet’ eerst gelezen door de volgers en kan vervolgens via retweets bij iedereen terechtkomen. Ook kan een tweet worden overgenomen door een website wat weer tot hele andere problemen kan leiden. Kortgezegd internet heeft vrijheid van meningsuiting genivelleerd. Moest je een eeuw geleden een aristocraat, een schrijver of journalist zijn om je mening verder te krijgen dan je eigen gemeenschap nu kan iedere idioot met een iphone zijn mening de wereld inslingeren. Waar deze zelfde mening in de meeste gevallen genegeerd wordt maar ook kan doordringen tot het brede publiek.

De verruwing in de openbare meningsuiting heeft een aantal negatieve effecten. Er zullen meer mensen onnodig gekwetst worden door de manier waarop bepaalde meningen worden geuit. Je kunt bijvoorbeeld zeggen “de islam heeft zich niet aangepast aan de eisen van de 21e eeuw” maar je kan ook zeggen “de islam is een achterlijke godsdienst”. Beide uitingen hebben dezelfde achtergrond, vertegenwoordigen dezelfde mening. De tweede manier is duidelijk kwetsend, onder de gordel zo te zeggen. Dit is ook een kenmerk van populaire twitteraars en bloggers, ze geven niet alleen een mening maar doen dit vaak op onnodig harde wijze. Nadeel hiervan is dat er geen dialoog zal ontstaan maar daarin zijn ze niet geïnteresseerd. Ze willen enkel hun mening, zo ongenuanceerd mogelijk de wereld in schreeuwen. De groepen die door deze opmerkingen gekwetst worden zijn veelal niet in staat om zich te verdedigen en zij die dit wel kunnen worden geblokt. Het risico van deze schreeuwers is niet alleen het ontbreken van een dialoog maar ook dat er stemmen op zullen komen die deze groepen gaan verdedigen door wetgeving. Zo snoeren ze uiteindelijk zichzelf de mond.

Een ander nadeel van dit schreeuwen is dat het wapen wat de vrijheid van meningsuiting was, effect verliest. We raken zo gewend aan die stortvloed van ruw en onzorgvuldig geformuleerde meningen dat ze niet meer gehoord zullen worden. Als de wet ze niet verbiedt dan zullen ze vanzelf ten onder gaan in het gekrakeel dat internet heet. Hoe we meningen die ertoe doen hoorbaar moeten maken zou ik niet weten, een opiniestuk is vaak al te lang, een blog mag niet meer dan 1500 woorden hebben, een tweet slechts 140 karakters. Zo staat iedereen schreeuwend tegenover elkaar zonder verder te komen. Ook dit is een bedreiging voor onze democratie want als niemand meer luistert ligt de weg naar geweld open, dan snijden we elkaar de keel af in plaats van dit te twitteren.

Deze verruwing valt binnen de vrijheid van meningsuiting en de enige manier om dit tegen te gaan is door zelf als internetgebruiker niet mee te gaan in deze woordinflatie. Het legt een zware last op met name de professionele schrijvers en publicisten om pakkend en origineel te formuleren zonder mee te doen aan het schreeuwen. Terug naar een beschaafd publiek debat waarin de scherp geformuleerde mening weer een wapen is dat wordt gehoord.